OCT (Optik Koherenz Tomografi) Anjiyografisi

OCT anjiyografi (OCTA), retina ve koroiddeki damar yapısını ve kan akımını, damardan boya verilmesine gerek kalmadan görüntüleyen bir göz görüntüleme yöntemidir. Özellikle sarı nokta hastalığı, diyabetik retinopati ve retina damar hastalıklarında damar ağındaki değişikliklerin ayrıntılı olarak incelenmesine yardımcı olur.

Kısaca Bilmeniz Gerekenler

OCTA nedir? Retina ve koroiddeki damar yapısını ve kan akımını görüntüleyen bir yöntemdir.

Boya veya kontrast madde kullanılır mı? Hayır. Damardan boya verilmeden görüntüleme yapılır.

Ne gösterir? Damar ağını, kan akımındaki değişiklikleri ve kanlanmanın azaldığı alanları gösterebilir.

Nasıl çekilir? Göze temas edilmeden yapılan hızlı ve ağrısız bir görüntülemedir.

Radyasyon var mı? Hayır. OCTA iyonizan radyasyon kullanmaz.

Hangi hastalıklarda kullanılır? Özellikle yaş tip sarı nokta hastalığı, diyabetik retinopati ve retina damar tıkanıklıklarında kullanılabilir.

OCTA Ne Gösterir?

OCTA, retina ve koroid damarlarındaki kan akımının görüntülenmesini sağlar. Retina damar ağı, yüzeyel ve derin kapiller pleksuslar, foveal avasküler zon, kapiller kanlanmanın azaldığı alanlar ve anormal yeni damar ağları incelenebilir.

OCTA görüntüleri cihazın algılayabildiği kan akımını yansıtır. Bu nedenle bulgular göz muayenesi ve gerektiğinde diğer retina görüntüleme yöntemleriyle birlikte yorumlanır.

OCT Anjiyografi Nasıl Çekilir?

Hasta cihazın karşısına oturur, çenesini ve alnını desteğe yerleştirir ve cihazın içindeki hedefe bakar. Cihaz göze temas etmeden görüntüleri oluşturur.

Görüntülerin alınması genellikle saniyeler sürer. Hazırlık, görüntülerin kontrolü ve gerektiğinde ek taramalarla işlem birkaç dakika içinde tamamlanabilir. OCTA çekimi ağrısızdır.

Her hastada gerekli olmamakla birlikte, görüntüleme koşullarına göre göz bebeğinin damla ile büyütülmesi gerekebilir.

OCTA Hangi Hastalıklarda Kullanılır?

Yaş Tip Sarı Nokta Hastalığı

Yaş tip sarı nokta hastalığında makula altında gelişen anormal damar ağı, yani maküler neovaskülarizasyon, OCTA ile görüntülenebilir.

Damar ağının yapısı ve zaman içindeki değişimi incelenebilir. Hastalık aktivitesinin değerlendirilmesinde ise OCTA tek başına kullanılmaz; yapısal OCT bulguları ve göz muayenesi de önemlidir.

Diyabetik Retinopati

Diyabetik retinopatide retina kılcal damarlarında meydana gelen değişiklikler OCTA ile ayrıntılı olarak görüntülenebilir.

Foveal avasküler zondaki değişiklikler, kapiller perfüzyon kaybı ve bazı anormal damar oluşumları incelenebilir. OCTA, farklı retina damar katmanlarının ayrı ayrı değerlendirilmesine de olanak sağlar.

Retina Damar Tıkanıklıkları

Retina ven tıkanıklıklarında kapiller dolaşımın azaldığı alanlar OCTA ile görüntülenebilir. Makula çevresindeki damar ağı ve farklı retina katmanlarındaki dolaşım değişiklikleri hastalığın değerlendirilmesine katkı sağlayabilir.

OCT ile OCT Anjiyografi Arasındaki Fark Nedir?

OCT ve OCTA birbirini tamamlayan ancak farklı bilgiler sağlayan görüntüleme yöntemleridir.

OCT esas olarak retinanın yapısını gösterir. Retina tabakaları, makula kalınlığı, retina içindeki veya altındaki sıvı, ödem, epiretinal membran ve makula deliği gibi yapısal değişiklikler incelenebilir.

OCTA ise retina ve koroiddeki damar ağını ve kan akımını görüntüler.

Kısaca:
OCT → retina yapısı
OCTA → damar ağı ve kan akımı

Bu nedenle aynı hastada iki görüntüleme yöntemi birlikte, birbirini tamamlayan bilgiler sağlayabilir.

OCTA ile Fundus Floresein Anjiyografi Arasındaki Fark Nedir?

Fundus floresein anjiyografide (FFA) damardan floresein boya verilir ve boyanın retina damarlarından geçişi görüntülenir. OCTA'da ise damardan boya verilmez; kan hücrelerinin hareketinden kaynaklanan sinyal kullanılarak damar ağı görüntülenir.

İki yöntemin sağladığı bilgiler aynı değildir. Önemli farklardan biri, FFA'nın damar sızıntısını gösterebilmesi, OCTA'nın ise sızıntıyı doğrudan göstermemesidir.

Bu nedenle OCTA, FFA'nın her durumda yerine geçen bir yöntem değildir. Hastalığa ve klinik soruya göre FFA veya başka görüntüleme yöntemlerine ihtiyaç duyulabilir.

OCTA'nın Avantajları Nelerdir?

OCTA'nın önemli avantajlarından biri damardan boya verilmesine ihtiyaç duyulmamasıdır. Görüntüleme kısa sürede yapılabilir ve gerektiğinde takip muayenelerinde tekrarlanabilir.

Retina ve koroid damarlarının farklı katmanlarda incelenebilmesi, özellikle makula çevresindeki küçük damarların ve anormal damar ağlarının ayrıntılı olarak değerlendirilmesine yardımcı olur.

OCTA'nın Sınırlılıkları Var mıdır?

OCTA görüntülerinin doğru yorumlanabilmesi için yöntemin sınırlılıklarının bilinmesi önemlidir.

Göz hareketleri ve göz kırpma görüntüde artefaktlara yol açabilir. Retina tabakalarının cihaz tarafından hatalı ayrılması, özellikle retina yapısının bozulduğu hastalıklarda görüntünün yorumlanmasını etkileyebilir. Çok yavaş kan akımı bazı bölgelerde cihaz tarafından algılanamayabilir ve görüntüleme alanı kullanılan cihaz ile tarama protokolüne göre değişebilir.

OCTA damar sızıntısını doğrudan göstermez. Bu nedenle sonuçlar tek başına değil, göz muayenesi ve gerektiğinde OCT, FFA ve diğer görüntüleme yöntemleriyle birlikte değerlendirilir.

Kaynaklar

1. Fang PP, et al. Clinical applications of OCT angiography. Ophthalmologe. 2016;113(1):14-22.

2. Zhang L, et al. OCT and OCT Angiography Update: Clinical Application to Age-Related Macular Degeneration, Central Serous Chorioretinopathy, Macular Telangiectasia, and Diabetic Retinopathy. Diagnostics. 2023;13(2):232.

3. Wang JC, Miller JB. Optical Coherence Tomography Angiography: Review of Current Technical Aspects and Applications in Chorioretinal Disease. Semin Ophthalmol. 2019;34(4):211-217.

4. Borrelli E, et al. Macular Neovascularization in Neovascular Age-Related Macular Degeneration: A Systematic Review of OCT Angiography-based Assessments and Challenges in Standardization. Ophthalmology. 2026.