Retina yırtılması, gözün arka bölümündeki retina tabakasında oluşan bir açıklıktır; ani başlayan ışık çakmaları ve uçuşan cisimlerde artış başlıca belirtiler arasında yer alabilir.
Bazı retina yırtıkları retina dekolmanına ilerleyebildiği için yeni başlayan belirtilerin gecikmeden değerlendirilmesi gerekir.
- Kısaca Bilmeniz Gerekenler
- Retina Yırtılması Nedir?
- Retina Yırtılmasının Belirtileri Nelerdir?
- Uçuşan Cisimler Retina Yırtığı Belirtisi Olabilir mi?
- Retina Yırtılması Neden Olur?
- Kimlerde Retina Yırtılması Riski Daha Fazladır?
- Miyoplarda Retina Yırtığı Riski Neden Artabilir?
- Retina Yırtılması Nasıl Teşhis Edilir?
- Retina Yırtılması Nasıl Tedavi Edilir?
- Retina Yırtığında Lazer Tedavisi Nasıl Yapılır?
- Retina Yırtılması Retina Dekolmanına Dönüşür mü?
- Retina Yırtılması Acil midir?
- Retina Yırtılması Hakkında Sık Sorulan Sorular
- Bilimsel Dayanak
Kısaca Bilmeniz Gerekenler
- Retina yırtıkları sıklıkla vitreusun retinadan ayrılması sırasında oluşan çekintiye bağlı gelişir.
- Ani ışık çakmaları ve uçuşan cisimlerde belirgin artış dikkat edilmesi gereken belirtilerdir.
- Yüksek miyopi ve bazı periferik retina değişiklikleri riski artırabilir.
- Tanıda göz bebeği büyütülerek yapılan retina muayenesi temel yöntemdir.
- Tedavi gereken yırtıklarda lazer fotokoagülasyon veya bazı durumlarda kriyoterapi uygulanabilir.
- Her retina yırtığı tedavi gerektirmez; karar yırtığın özelliklerine göre verilir.
Retina Yırtılması Nedir?
Vitreusun retinadan ayrılması sırasında oluşan çekinti, retinaya sıkı tutunduğu bölgelerde retina yırtığına yol açabilir.
Retina yırtılması, gözün arka bölümünü kaplayan ışığa duyarlı retina dokusunun bütünlüğünün bozulmasıdır.
Gözün içini dolduran vitreus jelinin yaşla birlikte retinadan ayrılması doğal bir süreçtir. Ancak vitreusun retinaya sıkı tutunduğu bölgelerde oluşan çekinti bazen retinada yırtığa yol açabilir.
Retina yırtığı ile retina dekolmanı aynı durum değildir. Yırtıkta retina dokusunda bir açıklık bulunurken, dekolmanda retina normal konumundan ayrılır.
Retina Yırtılmasının Belirtileri Nelerdir?
Yeni başlayan ışık çakmaları ve göz önünde uçuşan cisimlerin aniden artması retina yırtığında en sık dikkat çeken yakınmalardandır.
- Yeni başlayan veya artan siyah noktalar
- Sinek, iplik veya örümcek ağı şeklinde uçuşmalar
- Görme alanının kenarında hissedilen ışık çakmaları
- Görmede yeni başlayan bulanıklık
Bazı retina yırtıkları belirti vermeden muayene sırasında da saptanabilir.
Uçuşan Cisimler Retina Yırtığı Belirtisi Olabilir mi?
Evet. Özellikle aniden başlayan veya belirgin şekilde artan uçuşmalar retina yırtığıyla ilişkili olabilir.
Her uçuşma retina yırtığı anlamına gelmez. Yeni başlayan uçuşmalara ışık çakmaları eşlik ediyorsa retina muayenesi gerekir.
Retina Yırtılması Neden Olur?
Retina yırtıklarının önemli bir bölümü vitreusun retinadan ayrılması sırasında oluşan çekintiyle ilişkilidir.
Retina yırtılmasının nedenleri hakkında daha ayrıntılı bilgi Retina Yırtılması Neden Olur? sayfasında bulunmaktadır.
Kimlerde Retina Yırtılması Riski Daha Fazladır?
Yüksek miyopisi veya periferik retina dejenerasyonu bulunan kişilerde retina yırtığı riski daha yüksek olabilir.
Başlıca risk faktörleri:
- Yüksek miyopi
- Lattice dejenerasyonu gibi periferik retina değişiklikleri
- Diğer gözde retina yırtığı veya dekolmanı öyküsü
- Ailede retina dekolmanı öyküsü
- Göz travması
- Geçirilmiş katarakt veya bazı göz ameliyatları
Risk faktörünün bulunması mutlaka retina yırtığı gelişeceği anlamına gelmez.
Miyoplarda Retina Yırtığı Riski Neden Artabilir?
Yüksek miyop gözlerde periferik retinadaki yapısal değişiklikler retina yırtığı gelişme olasılığını artırabilir.
Retina Yırtılması Nasıl Teşhis Edilir?
Retina yırtığının tanısında göz bebeği büyütülerek yapılan ayrıntılı retina muayenesi temel yöntemdir.
Muayenede özellikle retinanın çevresel bölgeleri değerlendirilir. Göz içi kanama nedeniyle retina yeterince görülemiyorsa ultrasonografiden yararlanılabilir.
Retina Yırtılması Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi kararı yırtığın tipi, belirtiler, vitreoretinal çekinti ve retina dekolmanı gelişme olasılığı değerlendirilerek verilir.
Tedavi gereken yırtıklarda en sık lazer fotokoagülasyon kullanılır; bazı durumlarda kriyoterapi uygulanabilir. Belirti vermeyen ve düşük risk taşıyan bazı retina delikleri veya yırtıkları ise takip edilebilir.
Bu nedenle her retina yırtığına lazer yapılması gerekmez.
Retina Yırtığında Lazer Tedavisi Nasıl Yapılır?
Lazer spotları retina yırtığının hemen kenarından başlayarak çevresine uygulanır ve yapışıklık bariyeri oluşturmayı amaçlar.
Lazer tedavisinde yırtığın çevresinde retina ile alttaki dokular arasında yapışıklık oluşturulması amaçlanır.
Bu uygulamayla yırtıktan retina altına sıvı geçişinin ve buna bağlı dekolman gelişme olasılığının azaltılması amaçlanır. İşlem genellikle göz bebeği büyütüldükten ve anestezik damla uygulandıktan sonra yapılır.
Retina Yırtılması Retina Dekolmanına Dönüşür mü?
Bazı retina yırtıkları retina dekolmanına ilerleyebilir; ancak her yırtık dekolmana dönüşmez.
Yırtıktan retina altına sıvı geçtiğinde retina normal konumundan ayrılabilir. Bunun gerçekleşme olasılığı yırtığın tipi, yeri ve eşlik eden vitreoretinal çekinti gibi faktörlere göre değişir.
Retina Yırtılması Acil midir?
Ani başlayan ışık çakmaları, uçuşan cisimlerde belirgin artış veya görme alanında perde/gölge hissi gibi belirtilerde göz muayenesinin geciktirilmemesi önemlidir.
Görme alanında perde, gölge veya karanlık alan oluşması retina dekolmanını düşündürebilir ve acil retina muayenesi gerektirir.
İlk muayenede yırtık saptanmasa bile, akut semptomatik arka vitreus ayrılması bulunan kişilerin yaklaşık %2'sinde sonraki haftalarda retina yırtığı gelişebilir. Belirtilerin artması veya değişmesi durumunda yeniden muayene gerekir.
Retina Yırtılması Hakkında Sık Sorulan Sorular
Retina yırtılması körlüğe neden olur mu?
Retina yırtığı her zaman ciddi görme kaybına yol açmaz. Ancak retina dekolmanına ilerlemesi ve dekolmanın görme merkezini etkilemesi kalıcı görme kaybı riskini artırabilir.
Her retina yırtığına lazer yapılır mı?
Hayır. Bazı düşük riskli retina delikleri veya yırtıkları muayene bulgularına göre takip edilebilir.
Lazer tedavisinden sonra tekrar retina yırtığı oluşabilir mi?
Retinanın başka bir bölgesinde yeni bir yırtık gelişebilir. Yeni belirtiler ortaya çıktığında tekrar retina muayenesi gerekir.
Işık çakması her zaman retina yırtığı anlamına gelir mi?
Hayır. Işık çakmasının farklı nedenleri olabilir. Yeni başlayan ışık çakmalarına uçuşmalarda ani artış eşlik ediyorsa retina yırtığı açısından değerlendirme gerekir.
Bilimsel Dayanak
American Academy of Ophthalmology (AAO) – Posterior Vitreous Detachment, Retinal Breaks and Lattice Degeneration Preferred Practice Pattern: Akut semptomatik bazı retina yırtıklarında tedaviyi destekler; düşük riskli asemptomatik bazı retinal lezyonların ise takip edilebileceğini belirtir.
Cochrane Systematic Review – Interventions for Asymptomatic Retinal Breaks and Lattice Degeneration: Asemptomatik retina yırtıkları/delikleri ve lattice dejenerasyonunda profilaktik tedavinin retina dekolmanını önlemesine ilişkin randomize kontrollü çalışma kanıtının yetersiz olduğunu bildirmiştir.
